Woonakkoord heeft veel effecten

25-05-2012

Eindhovens Dagblad 25 mei 2012

door Gert van Harskamp (analyse over Wonen 4.0)

Belangenbehartigers op de woningmarkt sloten deze week een Woonakkoord. Welke gevolgen heeft dit akkoord voor eigenaren van huizen en huurders?

De hypotheekrenteaftrek moet in dertig jaar verdwijnen en huurders moeten marktconforme huren betalen. Dat zijn kopers, huurders, makelaars en woningbe-zitters na anderhalf jaar onderhandelen overeengekomen. Aedes, de vereniging van woningcorporaties, deWoonbond, de belangenclub van huurders, makelaarsvereniging NVM en Vereniging Eigen Huis hebben gisteren hun rapportWonen 4.0 gepresenteerd. Woningmarktonderzoeksbureau OTB , verbonden aan de Technische Universiteit Delft, heeft de effecten van het akkoord doorberekend.

Het plan voor de koopmarkt
De hypotheekrenteaftrek wordt over een periode van dertig jaar afgebouwd. Hogere hypotheeklasten worden gecompenseerd via lagere belasting op werken. De overdrachtsbelasting, de verhuistaks van momenteel twee procent, wordt helemaal afgeschaft. Het eigenwoningforfait, het percentage van de woz-waarde waarover belasting moet worden betaald, wordt geleidelijk afgeschaft.

Effecten op de huizenprijs
In tegenstelling tot wat voorvechters van de hypotheekrenteaftrek beweren, heeft geleidelijke afschaffing van de hypotheekrenteaftrek nauwelijks effect op de huizenprijs. Een rentestijging van één procent laat de huizenprijs zelfs meer dalen dan afschaffing van de renteaftrek, aldus OTB Delft. Belangrijk is de timing van de aftrek.
In Denemarken en Zweden heeft de huizenprijs wel een optater gekregen, maar die landen schrapten de aftrek ineens, midden in crisistijd. Noorwegen deed het ook ineens, maar in een economische herstelperiode. Daar was de gemiddelde huizenprijs na vijf jaar ruimschoots hoger, net als in Duitsland dat voor een geleidelijke afschaffing koos.

Effecten voor de huurmarkt
Huren van corporatiewoningen met een huurprijs onder de marktprijs worden verhoogd. Woningcorporaties mogen bovenop de gemiddelde prijsstijging de huren nog eens twee procent per jaar extra verhogen. Daarmee willen de partijen op de woningmarkt dat huren beter in verhouding komen te staan met de marktprijzen. Daarnaast moeten marktconforme huren zorgen voor één huizenmarkt van koop- en huurwoningen.

Effect op de koopkracht
Middeninkomens en de hoogste inkomens zien hun koopkracht nauwelijks veranderen of door verlaging van de inkomstenbelasting zelfs stijgen. Voor sommige lage inkomens of de laagste middeninkomens kan de koopkracht iets dalen. Zij worden gecompenseerd door een in het leven te roepen woontoeslag die de huurtoeslag vervangt en beschikbaar is voor zowel huurders als kopers. Lagere inkomens in schaarstegebieden, veelal de grote steden, kunnen bovenop de woontoeslag nog eens een extra woontoeslag ontvangen ter compensatie van koopkrachtverlies.

Verschil met huidige kabinetsplannen
In het Lente-akkoord van VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie wordt alleen de hypotheekrenteaftrek voor starters geschrapt over een periode van dertig jaar. Daarnaast worden alleen de huren voor scheefwoners verhoogd. De woningmarktplannen van de Kunduzcoalitie raken vooral starters, terwijl juist de doorstroming aan de onderkant van de markt op gang moet komen. Aedes, NVM, Woonbond en Vereniging Eigen Huis beogen een integrale aanpak van de woningmarkt, waarmee op termijn de huur- en koopmarkt niet meer worden verstoord door renteaftrek, overdrachtsbelasting of kunstmatig lage huren.

Politieke haalbaarheid Woonakkoord
Alleen als de politiek er belang aan hecht dat hetWoonakkoord door een breed maatschappelijk middenveld van huurders, kopers, makelaars en verhuurders tot stand is gekomen, maakt het een kans. Inhoudelijk moeten partijen dan wel fors bewegen. Hoewel hetWoonakkoord de markt op termijn beter in balans brengt en de pijn eerlijker verdeelt over huurders, starters en bestaande woningbezitters, zal een afschaffing van de renteaftrek voor bestaande gevallen politiek mogelijk onhaalbaar blijven. De VVD en een deel van CDA willen zittende huiseigenaren volledig sparen.

Maar ook op links is niet iedereen happig op volledige afschaffing. Zo heeft de PvdA gisteren in een reactie al laten weten niet verder te willen gaan dan een geleidelijke afbouw van de renteaftrek tot 30 procent van de huizenprijs. Daarnaast liggen de plannen over de huurmarkt in hetWoonakkoord gevoelig bij links. PvdA-kamerlid Jacques Monasch liet in een reactie via Twitter direct weten dat Aedes te veel bezig is met huurverhogingen en te weinig met betaalbare huisvesting.

terugafdrukkentop
RSS-feed Wooninc
Sluit Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.